Krok 2 · Zrozum
Zagrożenia w twojej pracy: serwis, wiadomości, nośniki
Aparat jest komputerem, a oszust nie musi się włamywać. Wystarczy, że klikniesz albo podłączysz nośnik. Tutaj zobaczysz, jak sprawdzić serwisanta, SMS i pendrive — i dlaczego.
AAparat to też komputer
Analizator, aparat USG i stacja opisowa mają system, dysk i gniazda. Często pracują latami bez aktualizacji. Atakujący chcą pieniędzy, danych albo dostępu do całej sieci.
Dlaczego
Gdy aparat stoi, pacjenci czekają. Opóźniony wynik to opóźniona diagnoza.
BSerwis zdalny krok po kroku
Jak to zrobić krok po kroku — dzwoni „serwisant” i chce zdalnego dostępu „teraz”
- Nie instaluj niczego i nie podawaj kodu z ekranu. To, że zna model aparatu, niczego nie dowodzi.
- Powiedz: „Dostęp uzgadnia pomoc IT. Oddzwonię”. Rozłącz się.
- Zadzwoń do informatyk lub pomoc techniczna jednostki na znany numer i zapytaj, czy serwis jest umówiony.
- Zgłoś telefon pod bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów, jeśli serwisu nie było. Naciska ponownie? Powtórz to samo.
- Już zainstalowałeś program? Odetnij stację od sieci, nie wyłączaj jej i zgłoś od razu.
Jak to zrobić krok po kroku — serwis przychodzi do aparatu
- Sprawdź z informatyk lub pomoc techniczna jednostki, czy wizyta jest umówiona.
- Poproś o dokument i zapisz wejście w ewidencji.
- Bądź przy aparacie przez cały czas. Nie zostawiaj serwisanta samego.
- Jego pendrive’a nie wpinasz do aparatu bez zgody IT.
Dlaczego
Prawdziwy serwis pracuje według umowy podmiotu, w umówionym terminie i z wiedzą pomocy IT. Presja („ty odpowiesz”) to sygnał ostrzegawczy.
CFałszywy e-mail „od serwisu”
| Sygnał | Co robisz | Dlaczego |
| Pośpiech w temacie („PILNE do 10:00”) | Nie działasz od razu. Sprawdzasz drugim kanałem. | Presja czasu ma wyłączyć ostrożność. |
| Plik do uruchomienia jako administrator | Nie uruchamiasz. Przekazujesz do informatyk lub pomoc techniczna jednostki. | Tak instaluje się złośliwy program na komputerze aparatu. |
| Link do „portalu serwisu” | Nie klikasz. Wchodzisz na stronę wpisaną ręcznie. | Adres nie pasuje do serwisu z umowy. |
| Prośba o hasło lub kod | Nie odpowiadasz. Zgłaszasz. | Nikt z serwisu nie prosi o hasło wiadomością. |
DTelefon z prośbą o wynik i SMS „wynik gotowy”
Jak to zrobić krok po kroku — pacjent dzwoni i prosi o wynik
- Nie podawaj wyniku ani rozpoznania przez telefon.
- Powiedz: „Wynik wydajemy osobiście albo w Internetowym Koncie Pacjenta. Proszę przyjść z dokumentem”.
- Naciska, że to pilne? Powtórz to samo i zaproponuj odbiór osobisty.
- Dzwoni „lekarz” lub „policjant”? Powiedz: „Oddzwonię” i przekaż sprawę do kontakt dokumentacja.
Jak to zrobić krok po kroku — pacjent pokazuje SMS „Twój wynik jest gotowy”
- Powiedz: „Proszę niczego nie klikać”.
- Wskaż sygnały: pośpiech, groźba usunięcia, obcy adres, prośba o PESEL i kod, dopłata za wynik.
- Wskaż drogę: wynik odbiera się w systemie podmiotu, na wydruku albo w Internetowym Koncie Pacjenta.
- Zgłoś SMS do informatyk lub pomoc techniczna jednostki, bo taki sam dostają setki pacjentów.
Dlaczego
Prawdziwe laboratorium nie prosi o kod z SMS-a ani o dopłatę za wynik. Odpowiedź oszustowi potwierdza, że numer działa.
ENośnik od pacjenta: płyta i pendrive
Jak to zrobić krok po kroku — pacjent podaje pendrive z badaniem z innej placówki
- Nie podłączaj ani do aparatu, ani do stacji opisowej. Aparat bez sieci też można zarazić.
- Zadzwoń do informatyk lub pomoc techniczna jednostki. Powiedz, że pacjent czeka.
- Wczytaj nośnik tylko na stanowisku wskazanym przez IT.
- Oddaj nośnik pacjentowi. Nie zostaje na blacie.
Jak to zrobić krok po kroku — pacjent prosi: „Nagraj mi badanie na mój pendrive”
- Powiedz: „Kopię wydajemy na nośniku podmiotu, po wniosku”.
- Przyjmij wniosek według regulamin udostępniania dokumentacji medycznej.
- Jego pendrive’a nie wpinasz do żadnego urządzenia.
Dlaczego
Jeden zarażony pendrive może zatrzymać pracownię na cały dzień. Wirus przechodzi przez nośnik, także tam, gdzie nie ma sieci.
Krok 3 · Ćwicz
Sprawdź, czy już wiesz
Ćwiczenie 1. Dzwoni „serwisant analizatora” i chce zdalnie wejść do aparatu. Co robisz?
Instaluję program i podaję kod. To producent.
Mówię: „Oddzwonię”, dzwonię do pomocy IT na znany numer i zgłaszam telefon.
Proszę o e-mail z potwierdzeniem i na nim poprzestaję.
Ćwiczenie 2. Co zrobisz z każdym nośnikiem?Przy każdej pozycji wybierz jedną odpowiedź.
Pendrive z badaniem z innej placówki, w aparacie USG bez sieci
Ten sam pendrive, po decyzji pomocy IT, na stanowisku do wczytywania
Płyta z badaniem nagrana na nośniku podmiotu po wniosku
Pendrive pacjenta z prośbą „nagraj mi badania z roku”
Ćwiczenie 3. Pacjent podaje pendrive. Ułóż kroki w kolejności.Klikaj kolejno.
- Dzwonię do pomocy IT
- Nie podłączam niczego
- Oddaję nośnik pacjentowi
- Wczytuję tylko na wskazanym stanowisku
Ćwiczenie 4. Przeczytaj SMS. Kliknij pięć fragmentów, które zdradzają oszustwo.
Laboratorium Przykładowe: Twój wynik badania jest gotowy. Pobierz go w ciągu 2 godzin, inaczej zostanie usunięty. Zaloguj się: wyniki-lab.example/x9 i potwierdź PESEL oraz kod z SMS-a. Dostęp do wyniku: dopłata 1,50 zł.
Ćwiczenie 5. Pacjentka pokazuje SMS „wynik gotowy, kliknij”. Napisz, co jej mówisz.
„Proszę niczego nie klikać. Wynik odbierze pani w Internetowym Koncie Pacjenta albo u nas.” — SMS zgłaszasz do pomocy IT.