Zagrożenia cyfrowe w bibliotece

W bibliotece atakujący mają kilka łatwych punktów: wiele kont, dane dzieci i pośpiech przed zajęciami. Ten moduł to skrót najważniejszych sztuczek.

ADrugi kanał i atakujący

Atakujący chcą pieniędzy, danych i dostępu do systemu. W bibliotece mają kilka łatwych punktów: wiele kont, dużo danych dzieci i pośpiech przed zajęciami.

Zasada

Prośbę o kliknięcie, dane, hasło lub plik sprawdzasz drugim kanałem: numerem lub zakładką, które znasz.

Jak to zrobić: wiadomość prosi o kliknięcie albo dane.

Nie klikaj i nie odpowiadaj.
Zadzwoń na numer ze strony instytucji albo wejdź do systemu z własnej zakładki.
Zgłoś wiadomość pod numer bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów.
Wykonaj prośbę dopiero po potwierdzeniu.

BFałszywa licencja i strona z darmowymi podręcznikami

Sygnał	Co to znaczy	Co robisz
adres podobny, ale inny	wiadomość mogła zostać podrobiona	nie klikasz, zgłaszasz
termin „w 24 godziny”, groźba blokady	nacisk ma odebrać ci czas	wchodzisz do systemu z własnej zakładki
link do logowania	strona zapisze twoje hasło	nie logujesz się przez link
„program do czytania” na stronie podręczników	plik może być szkodliwy	zamykasz stronę, zgłaszasz

Tabela 6. Sygnały fałszywej wiadomości i strony.

COrganizator konkursu prosi o dane dzieci

Organizator konkursu nie ma prawa do dat urodzenia ani adresów dzieci. Do udziału zwykle wystarcza imię i klasa, a listę przekazuje dyrektor za zgodą rodziców.

Jak to zrobić: organizator prosi o listę uczestników z danymi.

Niczego nie wysyłaj.
Sprawdź organizatora drugim kanałem: numer ze strony konkursu.
Poinformuj dyrektora.
Jeśli lista jest potrzebna, przekazuje ją dyrektor w zakresie imienia i klasy.

DNośniki, hasła i narzędzia AI

Zagrożenie	Co robisz	Dlaczego
pendrive ucznia „do wydruku”	nie podłączasz, prosisz o plik inną drogą	nośnik może zawierać szkodliwy program
hasło do bazy na kartce	zmieniasz hasło	widziane hasło przestaje być tajne
zalogowana sesja poprzedniego użytkownika	wylogowujesz, zgłaszasz	to dostęp do cudzych danych
lista czytelników w czacie AI	nie wklejasz	dane opuszczają placówkę

Tabela 7. Nośniki, hasła i narzędzia AI.

Zapamiętaj

Statystykę czytelnictwa układasz w systemie bibliotecznym albo w arkuszu placówki. Wklejanie danych do narzędzi spoza placówki jest zakazane.

Moje notatki z tematu · moduł 2

Jak sprawdzisz prośbę o dane drugim kanałem?
Co zrobisz z pendrive’em ucznia?

Krok 2 · Zrozum

Zagrożenia cyfrowe w bibliotece — krok po kroku

Poradnik pokazuje skrót sztuczek. Tu zobaczysz, jak reagujesz i dlaczego.

ADrugi kanał i atakujący

Atakujący chcą pieniędzy, danych i dostępu do systemu. W bibliotece mają łatwy cel: wiele kont, dużo danych dzieci, pośpiech przed zajęciami.

Zasada

Prośbę o kliknięcie, dane, hasło lub plik sprawdzasz drugim kanałem: numerem lub zakładką, które znasz.

Jak to zrobić: wiadomość prosi o kliknięcie albo dane

Nie klikaj i nie odpowiadaj.
Zadzwoń na numer ze strony instytucji albo wejdź do systemu z własnej zakładki.
Zgłoś wiadomość pod numer bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów.
Wykonaj prośbę dopiero po potwierdzeniu.

Dlaczego

Oszust kontroluje wiadomość, ale nie numer ani zakładkę, które znasz.

BFałszywa licencja i fałszywe strony

Sygnał	Co to znaczy	Co robisz
adres podobny, ale inny	wiadomość mogła zostać podrobiona	nie klikasz, zgłaszasz
termin „w 24 godziny”, groźba blokady	nacisk ma odebrać ci czas	wchodzisz do systemu z własnej zakładki
link do logowania	strona zapisze twoje hasło	nie logujesz się przez link
„program do czytania” na stronie podręczników	plik może być szkodliwy	zamykasz stronę, zgłaszasz

COrganizator konkursu i dane dzieci

Organizator konkursu nie ma prawa do dat urodzenia ani adresów. Do udziału zwykle wystarcza imię i klasa, a listę przekazuje dyrektor za zgodą rodziców.

Jak to zrobić: organizator prosi o listę uczestników z danymi

Niczego nie wysyłaj.
Sprawdź organizatora drugim kanałem: numer ze strony konkursu.
Poinformuj dyrektora.
Jeśli lista jest potrzebna, przekazuje ją dyrektor, w zakresie imienia i klasy.

DNośniki, hasła i narzędzia AI

Robisz

Prosisz o plik przez dziennik albo szkolną skrzynkę — plik dochodzi bez podłączania nośnika
Zmieniasz hasło, które ktoś mógł zobaczyć — hasło widziane przez kogoś przestaje być tajne
Układasz statystykę w systemie bibliotecznym — dane zostają w placówce

Nie robisz

Podłączasz pendrive’a ucznia, kartę z aparatu albo płytę — nośnik może zawierać szkodliwy program
Zapisujesz hasło na kartce przy monitorze — widzi ją każdy, kto podejdzie
Wklejasz listę czytelników do czatu AI — dane opuszczają placówkę

Krok 3 · Ćwicz

Sprawdź, czy już wiesz

Ćwiczenie 1. Znajdź cztery sygnały fałszywej wiadomości o licencji e-booków.

Od: licencje@baza-ebooki-odnowienie.example
Temat: Ostatnie wezwanie
Szanowny użytkowniku, konto zostanie zablokowane w 24 godziny, jeśli nie zalogujesz się tutaj: http://biblioteka-licencje.example/logowanie. Prosimy o podanie hasła do konta bibliotecznego.

Ćwiczenie 2. Uczeń podaje pendrive’a z plikiem do wydruku. Co robisz?

Nie podłączam i proszę o wysłanie pliku przez dziennik lub szkolną skrzynkę

Podłączam do komputera na ladzie i drukuję

Podłączam po sprawdzeniu antywirusem

Ćwiczenie 3. Uzupełnij zasady.Wpisz jedno słowo w każdą lukę.

Prośbę o kliknięcie, dane lub hasło sprawdzam … kanałem. Hasła do bazy nie zapisuję na …. Danych osób nie wklejam do czatu ….

Ćwiczenie 4. Organizator konkursu prosi o daty urodzenia i adresy dzieci. Napisz, co zrobisz.

Nie wysyłam danych. Sprawdzam organizatora drugim kanałem, informuję dyrektora i zgłaszam wiadomość. — Do konkursu zwykle wystarcza imię i klasa, a dane przekazuje dyrektor.