Krok 2 · Zrozum
Fałszywe prośby o akta
Archiwum jest „papierowe”, ale prośby o akta przychodzą mailem i telefonem. Oszust chce skan akt konkretnej sprawy. Tutaj zobaczysz pięć sygnałów fałszywej prośby, co robisz z pendrive’em, i dlaczego skaner wymaga sprawdzenia adresu.
APięć sygnałów fałszywej prośby o akta
| Sygnał | Co widzisz | Dlaczego to ważne |
|---|
| Obcy adres nadawcy | Nazwa brzmi poważnie, domena obca | Nie ma jej w Twoich kontaktach |
| Groźba skargi i termin | „Do 15:00”, „skierujemy skargę” | Presja ma zastąpić sprawdzenie |
| Ogólne powitanie, brak sygnatury | Brak danych sprawy | Prawdziwa prośba podaje sygnaturę |
| Link do „chmury” | Prośba o wgranie akt | Chmurę wskazał obcy nadawca |
| Załącznik .zip „z upoważnieniem” | Spakowany plik od nieznanego | Upoważnienie nie przychodzi w spakowanym pliku |
Zasada
Akta wydajesz po wniosku i upoważnieniu, a każdą prośbę „z zewnątrz” sprawdzasz drugim kanałem. Dlaczego: akta zawierają wszystko, czego oszust potrzebuje do szantażu.
BCo robisz z podejrzanym mailem
Jak postąpić krok po kroku
- Niczego nie klikaj i nie otwieraj załącznika — link i plik .zip to najczęstsze drogi infekcji.
- Nie odpisuj — odpowiedź oszustowi potwierdza, że adres działa.
- Zgłoś do bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów i poinformuj kierownika — ostrzeżesz sekretariat i archiwum.
CTelefon „z prokuratury” i pendrive z „listą”
Dzwoni osoba „z prokuratury” lub „z kontroli” i żąda akt „od ręki”. Kierujesz do kierownika i sprawdzasz instytucję na znany numer — presja ma ominąć procedurę. Pendrive z „listą spraw” od nieznanej osoby nie podłączasz, tylko oddajesz do informatyk lub pomoc techniczna jednostki — może zawierać złośliwy program.
Robisz
- kierujesz proszącego do kierownika — to on decyduje o zasadach wydawania akt
- oddzwaniasz na numer ze strony instytucji — wiesz, że to ona
Nie robisz
- nie podajesz akt „od ręki” — presja to sygnał oszustwa
- nie podłączasz obcego pendrive’a — może zawierać złośliwy program
DSkaner i „chmura”
Skaner może zapamiętać adres z poprzedniego razu. Zdanie „skaner może wysyłać na zapamiętany adres bez sprawdzenia” jest fałszywe: adres sprawdzasz za każdym razem. Akta wysyłasz kanałem jednostki, nie „chmurą” wskazaną w mailu — bo chmurę wskazał obcy nadawca.
Zapamiętaj
Adres skanu sprawdzasz zawsze. Dlaczego: cudze akta trafiają do cudzej skrzynki, gdy adres jest z pamięci skanera.
Krok 3 · Ćwicz
Sprawdź, czy już wiesz
Ćwiczenie 1. E-mail z linkiem do „bezpiecznej chmury” prosi o akta. Co robisz?
Odpisuję z pytaniem, czy wiadomość jest prawdziwa.
Nie klikam, zgłaszam i informuję kierownika.
Wgrywam akta, bo link ma logo kancelarii.
Ćwiczenie 2. Sygnał fałszywej prośby?Przy każdej informacji wybierz jedną odpowiedź.
Obcy adres nadawcy
Groźba skargi do 15:00
Prośba z sygnaturą sprawy i danymi osoby
Załącznik .zip z „upoważnieniem”
Ćwiczenie 3. Opis dnia w archiwum. Kliknij błędy.
Pendrive od nieznanej osoby podłączyłem „tylko zerknąć”. Skan wysłałem po sprawdzeniu adresu odbiorcy. Telefon „z prokuratury” skierowałem do kierownika.
Ćwiczenie 4. Ułóż: podejrzany e-mail.Klikaj kolejno.
- Nie odpisujesz
- Zgłaszasz i informujesz kierownika
- Niczego nie klikasz
