Krok 2 · Zrozum
Jak oszuści działają wobec osoby w terenie
Poza biurem korzystasz z cudzych sieci i cudzych miejsc. Oszuści to wykorzystują — najczęściej zakładają fałszywe „darmowe” Wi-Fi. Tutaj zobaczysz, jak je rozpoznać, co robisz, gdy sieć prosi o hasło, i dlaczego internet z telefonu służbowego jest bezpieczniejszy. Wszystko, o co zapyta quiz po tej lekcji, jest wyjaśnione poniżej.
AFałszywe „darmowe Wi-Fi” — pięć sygnałów
| Sygnał | Co sprawdzasz | Dlaczego to ważne |
|---|
| Sieć bez hasła, np. „FREE” | Pytasz obsługę o prawdziwą nazwę sieci | Otwarta sieć może należeć do każdego, także do oszusta |
| Dziwny adres strony | Czy adres należy do miejsca, w którym jesteś | Fałszywa strona ma obcy adres |
| Prośba o hasło do poczty | Czy to internet w kawiarni, czy logowanie do Twojej poczty | Prawdziwe Wi-Fi nigdy nie prosi o hasło do poczty |
| Instalacja „certyfikatu” (plik .exe) | Czy kazano coś zainstalować | To program, który przejmuje komputer |
| Odliczanie czasu | Czy ktoś pogania | Presja ma wyłączyć myślenie |
Zasada
Hasło do poczty wpisujesz tylko na stronie poczty, nigdy na stronie „sieci”. Dlaczego: hasło do poczty otwiera całą Twoją pracę — wiadomości, kontakty i dostęp do innych systemów.
BCo robisz, gdy sieć „FREE” prosi o hasło do poczty
Jak postąpić krok po kroku
- Nie wpisuj hasła, nie instaluj niczego i nie klikaj „Akceptuję”. Hasło wpisane raz jest już u oszusta.
- Rozłącz się z siecią w ustawieniach Wi-Fi. Dlaczego: sam wyjście ze strony nie wystarczy, laptop może wracać do tej sieci.
- Użyj internetu w telefonie służbowym — o ile zasady Ośrodka na to pozwalają także dla laptopa (udostępnianie internetu z telefonu).
- Jeśli hasło już wpisałeś — zgłoś od razu do bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów i informatyk lub pomoc techniczna jednostki i zmień hasło z innego urządzenia. Zobacz Temat 6.
CDlaczego internet w telefonie służbowym jest bezpieczniejszy
Karta SIM w telefonie służbowym jest pod kontrolą jednostki — jednostka wie, kto ją ma, i może ją zablokować. Publiczne Wi-Fi może być założone przez każdego, kto chce przechwycić Twoje hasła. Dlatego zdanie „internet w telefonie służbowym jest bezpieczniejszy niż publiczne Wi-Fi” jest prawdziwe.
Robisz
- w terenie łączysz się przez telefon służbowy — połączenie jest szyfrowane i pod kontrolą jednostki
- publiczne Wi-Fi omijasz, nawet gdy jest „darmowe” — nie wiesz, kto je założył
Nie robisz
- nie logujesz się do poczty przez „darmowe” sieci — fałszywa sieć wyłudza hasło
- nie instalujesz „certyfikatów” ani programów z fałszywych stron — pliki .exe przejmują komputer
DTelefon „z kontroli” lub „ze szkolenia”
Dzwoni osoba, która mówi, że jest „z kontroli” albo „z działu szkoleń”, pyta o szczegóły Twojego wyjazdu i prosi o hasło lub kod. Nie podajesz niczego, oddzwaniasz na znany numer jednostki i zgłaszasz rozmowę. Oszust zna Twój wyjazd z mediów społecznościowych lub z kalendarza, więc brzmi wiarygodnie.
Zasada
Prośbę o hasło, kod lub szczegóły wyjazdu sprawdzasz innym kanałem — telefonem na znany numer. Dlaczego: oszust może znać szczegóły, ale nie kontroluje numeru Twojej jednostki.
Krok 3 · Ćwicz
Sprawdź, czy już wiesz
Ćwiczenie 1. Strona „darmowego Wi-Fi” w kawiarni — które elementy są sygnałem oszustwa?Przy każdej informacji wybierz jedną odpowiedź.
Prośba o hasło do poczty służbowej
Plik „certyfikat.exe” do zainstalowania
Prośba o zaakceptowanie regulaminu sieci po zapytaniu obsługi o nazwę sieci
Zegar odliczający „zostało 2 minuty”
Ćwiczenie 2. W hotelu sieć „HOTEL_FREE” nie ma hasła i wyświetla stronę logowania do poczty. Co robisz?
Loguję się — hotel to zaufane miejsce.
Rozłączam się z siecią i używam internetu w telefonie służbowym.
Wpisuję hasło, ale od razu je zmieniam.
Ćwiczenie 3. Ułóż: sieć prosi o hasło do poczty.Klikaj kolejno.
- Używasz internetu w telefonie służbowym
- Nie wpisujesz hasła i niczego nie instalujesz
- Rozłączasz się z siecią
Ćwiczenie 4. Opis dnia. Kliknij błędy.
W kawiarni połączyłem się z siecią „Kawiarnia_FREE” bez hasła. Strona poprosiła o hasło do poczty, więc je wpisałem. Zgłosiłem to od razu do kontaktu ds. incydentów.
