Krok 2 · Zrozum
Jak wyglądają zagrożenia cyfrowe w pracy zespołu
Sprawca przemocy bywa aktywny także cyfrowo, a oszuści wiedzą, że obsługujesz posiedzenia. Tutaj zobaczysz, jak rozpoznać fałszywe zaproszenie i jak bezpiecznie skontaktować się z osobą chronioną. Wszystko, o co zapyta quiz po tej lekcji, jest wyjaśnione poniżej.
AFałszywe zaproszenie na posiedzenie zdalne
Rano przychodzi e-mail: „Posiedzenie zespołu dziś o 14:00, zaloguj się, żeby zobaczyć nowe sprawy”. Wygląda jak od przewodniczącego. W poradniku widzisz pięć sygnałów — poniżej wiesz, co sprawdzasz i dlaczego.
| Sygnał | Co sprawdzasz | Dlaczego to ważne |
|---|
| Obca domena nadawcy | Część po „@” porównujesz z adresem służbowym przewodniczącego | Imię można podrobić, adres służbowy — znacznie trudniej |
| Pośpiech („dziś o 14:00”) | Czy każą działać bez sprawdzenia | Presja ma przyspieszyć kliknięcie |
| Ogólne powitanie | Czy podaje numer posiedzenia lub sprawy | Zespół zna Cię z imienia |
| Prośba o hasło do poczty | Czy spotkanie wymaga logowania poczty | Nigdy tego nie wymaga — to wyłudzenie hasła |
| Załącznik .zip | Czy lista spraw przychodzi w spakowanym pliku | Lista spraw nie przychodzi w pliku od nieznanego nadawcy |
Zasada
Spotkanie online nie wymaga hasła do Twojej poczty. Dlaczego: hasło wpisane na fałszywej stronie daje przestępcy dostęp do wszystkich Twoich wiadomości, także tych o rodzinach z procedury.
BCo robisz, gdy dostajesz pilne zaproszenie z prośbą o zalogowanie danymi poczty
Jak postąpić krok po kroku
- Niczego nie klikaj i nie wpisuj hasła. Samo kliknięcie linku może uruchomić szkodliwy program.
- Nie przekazuj wiadomości dalej z pytaniem „czy też to dostałeś?”. Przekazanie naraża kolejne osoby.
- Zadzwoń do przewodniczącego na znany numer (z listy kontaktów zespołu) i zapytaj, czy wysyłał zaproszenie. To „drugi kanał”.
- Zgłoś wiadomość do bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów w czasie: niezwłocznie, najpóźniej w ciągu 1 godziny. Dlaczego: zgłoszenie pozwala ostrzec cały zespół, zanim ktoś kliknie.
CKontakt z osobą doznającą przemocy — najpierw bezpieczny kanał
Telefon osoby doznającej przemocy może być kontrolowany przez sprawcę albo mieć program szpiegujący, który podgląda wiadomości i lokalizację. Dlatego twierdzenie „jej telefon jest zawsze bezpieczny” jest fałszywe.
Robisz
- przed rozmową pytasz, jak i kiedy możesz się z nią kontaktować — bezpieczny kanał wskazuje ona, nie Ty
- dzwonisz z telefonu służbowego, o ustalonej porze — sprawca nie zobaczy prywatnego numeru
- w pierwszym SMS-ie piszesz tylko: „Proszę o kontakt, gdy będzie Pani wygodnie” — nie zdradza niczego, gdyby ktoś go przeczytał
Nie robisz
- nie piszesz w SMS-ie o procedurze, schronieniu ani terminach — SMS może przeczytać sprawca
- nie dzwonisz o nieznanej porze — telefon może zadzwonić przy sprawcy
- nie wysyłasz szczegółów, dopóki nie ustalicie kanału — do tego czasu nie wiesz, kto czyta wiadomości
Zasada
Najpierw ustalasz bezpieczny kanał, potem przekazujesz szczegóły. Dlaczego: wiadomość o schronieniu wysłana w złym kanale zdradza adres, a wtedy zagrożona jest nie tylko ta osoba, ale i jej dzieci.
Krok 3 · Ćwicz
Sprawdź, czy już wiesz
Ćwiczenie 1. Chcesz wysłać pierwszy SMS do osoby doznającej przemocy. Który wybierasz?
„Dzień dobry, piszę w sprawie Niebieskiej Karty. Zespół zbierze się w czwartek.”
„Proszę o kontakt, gdy będzie Pani wygodnie.”
„Proszę nie mówić mężowi, że do Pani piszę.”
Ćwiczenie 2. Fałszywe zaproszenie na posiedzenie — które elementy są sygnałem oszustwa?Przy każdej informacji wybierz jedną odpowiedź.
Obca domena nadawcy
Prośba o zalogowanie danymi poczty
Zaproszenie od przewodniczącego z adresu służbowego, z numerem posiedzenia
Spakowany załącznik .zip z „listą spraw”
Ćwiczenie 3. Ułóż: jak ustalasz kontakt z osobą chronioną.Klikaj kolejno.
- Przekazujesz szczegóły tylko w ustalonym kanale
- Piszesz jedno bezpieczne zdanie bez szczegółów
- Pytasz, jak i kiedy możesz się z nią kontaktować
Ćwiczenie 4. Opis kontaktu z osobą chronioną. Kliknij błędy.
Zadzwoniłem z telefonu służbowego o ustalonej porze. Powiedziałem, że zespół zaproponuje schronisko i wysłałem adres w SMS-ie. Wcześniej zapytałem, czy może rozmawiać swobodnie. Uznałem, że jej telefon jest bezpieczny, bo ma kod PIN.
