FZ-01 · Poradnik stanowiskowy · Twoja jednostkaOpracowanie: BEZPIECZNE DANE sp. z o.o.
Moduł 2 · Ocena ryzyka instytucji i procedura wewnętrzna
Moduł 2 · ok. 11 min
Ocena ryzyka instytucji i procedura wewnętrzna
Pierwsza linia stosuje środki. Ty decydujesz, jak mocne mają być i gdzie. Robisz to w dwóch dokumentach: ocenie ryzyka i procedurze.
AOcena ryzyka instytucji
Co to znaczy: ocena ryzyka instytucji to opis tego, jak produkty, klienci, kanały i pośrednicy spółki mogłyby posłużyć do prania pieniędzy, oraz tego, co spółka robi, żeby do tego nie doszło. Jej wynik pokazuje, gdzie środki muszą być mocniejsze.
Obszar
Pytanie, które sobie zadajesz
Skąd bierzesz fakty
Produkty
Czy któryś produkt albo sposób wypłaty ułatwia szybkie przekazanie pieniędzy dalej?
opisy produktów, system system dziedzinowy
Klienci
Jakie grupy klientów obsługujemy i czy któraś wymaga większej ostrożności?
dane z systemu, zgłoszenia z pierwszej linii
Kanały
Co się zmienia, gdy klienta nie ma przy biurku: formularz online, telefon, przedstawiciel w terenie?
opisy procesów
Pośrednicy i dostawcy
Kto działa w imieniu spółki i kto go sprawdza?
umowy, lista przedstawicieli
Własne zgłoszenia
Jakie sygnały zgłaszała pierwsza linia i co z nich wynikło?
rejestr zgłoszeń
Tabela 5. Obszary oceny ryzyka instytucji.
Jak to zrobić:
Zbierz od kierowników opis produktów, kanałów i grup klientów.
Dla każdego obszaru zapisz, co może pójść źle i jakie środki już działają.
Oceń, gdzie środki są zbyt słabe, i zaproponuj poprawki.
Przedstaw ocenę zarządowi na piśmie i poproś o zatwierdzenie.
Zapisz datę, wersję i osobę zatwierdzającą.
Oznacz dokument jako poufny. Dostęp mają funkcja AML i zarząd.
Zasada
Ocenę ryzyka zatwierdza zarząd. Ty ją przygotowujesz i bronisz. Zatwierdzenie na piśmie jest dowodem, że zarząd zna ryzyko spółki.
Dlaczego dokument jest poufny: pokazuje słabe miejsca spółki. Gdyby wyciekł, wskazałby ludziom o złych zamiarach, gdzie szukać luk. Nie wysyłasz go e-mailem do doradców bez umowy i nie umieszczasz w folderze wspólnym.
BProcedura wewnętrzna
Co to znaczy: procedura wewnętrzna (wewnętrzna procedura przeciwdziałania praniu pieniędzy) to instrukcja dla wszystkich pracowników. Mówi, jakie pytania zadają, jak potwierdzają tożsamość, komu zgłaszają i czego nie mówią klientowi.
Element
Co zapisujesz
Dlaczego
Kto stosuje środki
role i stanowiska
każdy wie, że to jego sprawa
Pytania i dokumenty
ankieta, sposoby potwierdzenia tożsamości w biurze i zdalnie
wszyscy pytają tak samo
Zgłoszenie wewnętrzne
kanał, termin „tego samego dnia”, co piszesz
zgłoszenia docierają i da się je porównać
Decyzje
kto analizuje, kto zawiadamia, kto zastępuje
nikt nie improwizuje
Dokumentacja
gdzie leży, kto ma dostęp, jak długo
ślad dla kontroli
Zakaz ujawnienia
co mówisz klientowi
procedura chroni także pracownika
Tabela 6. Co zawiera procedura wewnętrzna.
Jak to zrobić (nowa wersja procedury):
Przygotuj zmiany i pokaż je zarządowi.
Po zatwierdzeniu nadaj nową datę wersji: data wersji.
Poinformuj pracowników kanałem wewnętrznym i poproś o potwierdzenie zapoznania.
Starą wersję przenieś do archiwum. Nie usuwasz jej.
Zadbaj, by pracownicy mieli w dostępie tylko aktualną wersję.
Procedura jest dla wszystkich pracowników. Ocena ryzyka jest tylko dla funkcji i zarządu. To dwa różne poziomy dostępu.
CAktualizacja okresowa i po zmianie
Ocenę i procedurę przeglądasz okresowo, w odstępach, które ustala procedura spółki, oraz po każdej zmianie, która zmienia ryzyko.
Zmiana
Co robisz
Dlaczego
Nowy produkt albo nowy sposób wypłaty
Przegląd przed startem
produkt bez oceny działa bez środków dopasowanych do niego
Nowy kanał, na przykład wniosek online
Dopisujesz kanał i sprawdzasz potwierdzanie tożsamości
brak klienta przy biurku to inne ryzyko
Nowy pośrednik albo przedstawiciel
Umowa i szkolenie przed pierwszą umową z klientem
działa w imieniu spółki
Zmiana przepisów
Przegląd procedury i szkolenie uzupełniające
ludzie stosują stare zasady
Wnioski z kontroli albo ze zgłoszeń
Poprawki i zapis
uczysz się na własnych zdarzeniach
Tabela 7. Zmiany, po których aktualizujesz dokumenty.
Gdy coś poszło nie tak: produkt ruszył, zanim ktoś cię zapytał. Zapisujesz fakt, proponujesz środki tymczasowe i przedstawiasz zmianę zarządowi na piśmie. Nie ukrywasz luki. Jeśli ocenę ryzyka wysłano e-mailem do doradcy bez umowy, zgłaszasz incydent: bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów. Wiadomości nie usuwasz.
Moje notatki z tematu · moduł 2
Które zmiany w twojej spółce wymagają przeglądu oceny ryzyka?
Kto ma dostęp do oceny ryzyka, a kto do procedury?
Moduł 2 · Symulacje
Symulacja 2 · ćwiczenierozgałęziona · ok. 5 mindla funkcji FZ-01
Nowy sposób wypłaty bez zmiany procedury
Sytuacja
Spółka uruchamia nowy sposób wypłaty pożyczki. Kierownik sprzedaży mówi na spotkaniu: „Procedura może zaczekać, ruszamy w poniedziałek”. Procedura nie opisuje nowego sposobu.
Decyzja 1 – co robisz?
AZgadzam się i zaktualizuję procedurę po miesiącu.
BProszę zarząd o przegląd przed startem. Jeśli start zostaje, zapisuję środki tymczasowe i przedstawiam zmianę na piśmie.
CZmieniam procedurę po cichu i nikogo nie informuję.
Decyzja 2 – po wyborze B
Zarząd decyduje, że start odbędzie się w poniedziałek. co robisz?
AZapisuję środki tymczasowe, informuję pierwszą linię i przygotowuję zmianę procedury do zatwierdzenia.
BUznaję sprawę za zamkniętą.
CInformuję tylko kierownika sprzedaży.
Omówienie – czytaj po zaznaczeniu
Omówienie
Decyzja 1:
Aźle – Przez ten czas nowy sposób wypłaty działa bez środków dopasowanych do niego.
Bdobrze – Nie blokujesz biznesu na ślepo, ale nie zostawiasz luki.
Cczęściowo – Zmiana bez zatwierdzenia zarządu nie obowiązuje, a pracownicy jej nie znają.
Decyzja 2 – po B:
Adobrze – Pierwsza linia wie, co robić, a zarząd dostaje dokument do zatwierdzenia.
Bźle – Produkt działa, a procedury nie ma.
Cczęściowo – Pierwsza linia nie dowie się o środkach tymczasowych.
Nowy produkt wymaga przeglądu przed startem. Gdy start się odbywa, wprowadzasz środki tymczasowe i przygotowujesz zmianę procedury do zatwierdzenia przez zarząd.
Krok 2 · Zrozum
Ocena ryzyka instytucji i procedura wewnętrzna
Zobaczysz, jak przygotować ocenę ryzyka, jak prowadzić procedurę i kiedy je aktualizować. Odpowiedzi do quizu są w sekcjach A–C.
AOcena ryzyka instytucji
Ocena ryzyka instytucji opisuje, gdzie produkty, klienci, kanały i pośrednicy spółki mogłyby posłużyć do prania pieniędzy. Wynik pokazuje, gdzie środki muszą być mocniejsze.
Obszar
Pytanie
Skąd fakty
Produkty
czy sposób wypłaty ułatwia szybkie przekazanie pieniędzy dalej?
opisy produktów, system
Kanały
co się zmienia, gdy klient nie jest przy biurku?
opisy procesów
Pośrednicy
kto działa w imieniu spółki i kto go sprawdza?
umowy, lista przedstawicieli
Własne zgłoszenia
co zgłaszała pierwsza linia i co z tego wynikło?
rejestr zgłoszeń
Jak to zrobić: przygotowanie oceny ryzyka
Zbierz od kierowników opis produktów, kanałów i grup klientów.
Zapisz dla każdego obszaru, co może pójść źle i jakie środki już działają.
Oceń, gdzie środki są za słabe, i zaproponuj poprawki.
Przedstaw ocenę zarządowi na piśmie i poproś o zatwierdzenie.
Zapisz datę, wersję i osobę zatwierdzającą. Oznacz dokument jako poufny.
Zasada
Ocenę zatwierdza zarząd, a ty ją przygotowujesz i bronisz — zatwierdzenie na piśmie to dowód, że zarząd zna ryzyko spółki.
Dlaczego poufna: pokazuje słabe miejsca spółki. Wyciek wskazałby, gdzie szukać luk. Nie wysyłasz jej e-mailem do doradców bez umowy.
BProcedura wewnętrzna
Procedura wewnętrzna (wewnętrzna procedura przeciwdziałania praniu pieniędzy) to instrukcja dla wszystkich pracowników. Ocena ryzyka jest tylko dla ciebie i zarządu — to dwa poziomy dostępu.
Element
Co zapisujesz
Dlaczego
Zgłoszenie wewnętrzne
kanał, termin „tego samego dnia”
zgłoszenia docierają i da się je porównać
Decyzje
kto analizuje, kto zawiadamia, kto zastępuje
nikt nie improwizuje
Dokumentacja
gdzie leży, kto ma dostęp
ślad dla kontroli
Jak to zrobić: nowa wersja procedury
Pokaż zmiany zarządowi i poczekaj na zatwierdzenie.
Nadaj nową datę wersji (data wersji).
Poinformuj pracowników kanałem wewnętrznym i poproś o potwierdzenie zapoznania.
Starą wersję przenieś do archiwum — nie usuwasz jej.
Robisz
Pilnujesz, by w dostępie była tylko aktualna wersja — stara wersja prowadzi do starych błędów
Zapisujesz, kto potwierdził zapoznanie — to dowód dla kontroli
Nie robisz
Nie zmieniasz procedury po cichu — bez zatwierdzenia zarządu nie jest ona obowiązująca
Nie wysyłasz oceny ryzyka wszystkim pracownikom — pokazuje słabe miejsca spółki
CAktualizacja okresowa i po zmianie
Ocenę i procedurę przeglądasz okresowo (odstępy ustala procedura spółki) oraz po każdej zmianie, która zmienia ryzyko.
Gdy coś poszło nie tak: produkt ruszył, zanim ktoś cię zapytał. Zapisujesz fakt, proponujesz środki tymczasowe i przedstawiasz zmianę zarządowi na piśmie. Ocenę ryzyka wysłano doradcy bez umowy? Zgłaszasz incydent: bezpośredni przełożony albo osoba wskazana w procedurze zgłaszania incydentów. Wiadomości nie usuwasz.
Krok 3 · Ćwicz
Sprawdź, czy już wiesz
Ćwiczenie 1. Spółka ma ruszyć z nowym sposobem wypłaty pożyczki. Procedura go nie opisuje. Kiedy robisz przegląd oceny ryzyka?
Po miesiącu działania produktu.
Przed startem produktu.
Dopiero wtedy, gdy zrobi to kontrola.
Ćwiczenie 2. Co robisz po zmianie? Przyporządkuj reakcję.
Nowy sposób wypłaty pożyczki
Nowy pośrednik terenowy
Zmiana przepisów
Wniosek przez formularz online
Ćwiczenie 3. Przeczytaj wpis o ocenie ryzyka. Kliknij trzy fragmenty, które są błędem.
Ocena ryzyka jest gotowa. Ocenę wysłano e-mailem do znajomego doradcy, bez umowy.Zatwierdzenie zarządu nie jest potrzebne. Procedurę pokazano pracownikom. Starą wersję usunięto z archiwum. Datę wersji wpisano do dokumentu.
Ćwiczenie 4. Kierownik sprzedaży mówi: „Procedura może zaczekać, ruszamy w poniedziałek”. Napisz, co odpowiesz.
„Proszę o przegląd przed startem. Jeśli start zostaje, zapisuję środki tymczasowe i przedstawiam zmianę zarządowi na piśmie.” — Nie blokujesz biznesu na ślepo, ale nie zostawiasz luki.
Ćwiczenie 5. Uzupełnij zdania.Wpisz jedno słowo w każdą lukę.
Ocenę ryzyka zatwierdza …. Starą wersję procedury przenosisz do ….